W 2024 r. i w pierwszej połowie 2025 r. państwo przeznaczyło 5,2 mld UAH na wsparcie sektora rolnego. Środki te miały zapewnić ciągłość produkcji w warunkach wojennych i pomóc rolnikom w zaspokojeniu pilnych potrzeb. Kontrola Izby Obrachunkowej wykazała jednak, że dostęp do programów wsparcia był ograniczony i nierównomierny. Poinformowała o tym przewodnicząca Izby Obrachunkowej Olga Piszczańska.

Zgodnie z wynikami kontroli, tylko jedna trzecia potencjalnych beneficjentów faktycznie mogła składać wnioski za pośrednictwem Państwowego Rejestru Rolnego (DAR). Jedną z przyczyn były awarie techniczne platformy, które utrudniały rolnikom korzystanie z systemu. Kolejną istotną barierą był brak środków budżetowych – rzeczywiste zapotrzebowanie producentów rolnych na finansowanie znacznie przekraczało możliwości programów.

Piszczańska podkreśliła, że ​​w warunkach braku środków finansowych kluczowe jest jasne przestrzeganie przez wnioskodawców ustalonych kryteriów. Jednak to właśnie w tej części kontrola wykazała najwięcej naruszeń. W szczególności, z powodu braku automatycznych mechanizmów weryfikacji wniosków, firmy powiązane, duże holdingi korporacyjne, beneficjenci zagraniczni, a nawet podmioty z długami podatkowymi, złożyły i otrzymały dofinansowanie.

Problem nieprzejrzystości w dystrybucji środków był kolejnym wnioskiem z audytu. Upubliczniono jedynie około 29% informacji o faktycznych odbiorcach wsparcia. Jednocześnie 49 odbiorców z 31 grup kapitałowych otrzymało ponad 250 mln UAH – stanowi to 16% wydatków w ramach jednego z programów, co wskazuje na znaczną koncentrację finansowania w dużych strukturach.

W oparciu o wyniki audytu Izba Obrachunkowa przedstawiła rządowi i Ministerstwu Gospodarki zestaw rekomendacji. Wśród nich znalazły się ujednolicenie kryteriów wyboru, ustalenie limitów obszarowych dla odbiorców, wzmocnienie mechanizmów weryfikacji osób powiązanych w DAR, wprowadzenie jasnych zasad publikowania informacji o wsparciu oraz zaostrzenie wymogów dotyczących rzetelności wnioskodawców.

Pishchanska podkreśliła, że ​​rozwiązanie zidentyfikowanych problemów nie wymaga znacznych nakładów finansowych, lecz skutecznej koordynacji i terminowej aktualizacji procedur. Według niej stabilność jednego z kluczowych sektorów ukraińskiej gospodarki – produkcji rolnej – zależy od tego, jak dobrze będzie skonstruowany państwowy system wsparcia.