Eskalacja konfliktu na Bliskim Wschodzie stwarza nowe wyzwania dla ukraińskich rolników. W szczególności wzrost cen ropy naftowej, amoniaku i gazu prowadzi do wzrostu cen nawozów azotowych, które są kluczowym surowcem do produkcji kukurydzy i słonecznika. Zwiększa to koszty produkcji, ale nie zapewnia bezpośredniej premii cenowej na rynkach światowych.

Według Pawła Martyszewa, analityka z Centrum Badań nad Żywnością i Użytkowaniem Ziemi (KSE Agrocenter) Kijowskiej Szkoły Ekonomicznej, zagrożenia dotkną jedynie niewielką część eksportu – do 10% dostaw rolnych na Bliski Wschód.

W 2025 roku ukraiński eksport na Bliski Wschód szacowano na około 4,4 mld dolarów. Głównymi rynkami zbytu były Egipt, Zjednoczone Emiraty Arabskie, Liban i Syria. Według Narodowego Stowarzyszenia Producentów Cukru Ukrainy „Ukrsugar”, wśród kluczowych odbiorców ukraińskiego cukru znalazły się Liban (15% eksportu), Libia (7%) i Syria (6%).

Martyszew podkreślił, że region Bliskiego Wschodu jest niejednorodny, a ryzyko dla eksportu nie jest krytyczne. Produkty ukraińskie koncentrują się bardziej na Turcji, Egipcie i krajach Afryki Północnej, podczas gdy kraje Zatoki Perskiej, takie jak Katar, odgrywają mniejszą rolę w dostawach zboża. Nawet w przypadku tymczasowego ograniczenia eksportu w tym kierunku, wolumeny mogą zostać przesunięte na inne rynki.

Wśród alternatywnych rynków dywersyfikacji eksportu analityk wymienia kraje Afryki Północnej: Algierię, Maroko i Tunezję. W Egipcie sytuacja jest bardziej skomplikowana ze względu na susze i tamę na Nilu, którą buduje Etiopia, co zwiększa zależność kraju od importu zboża. Turcja pozostaje ważnym partnerem – dostawy małymi statkami zmniejszają ryzyko utraty dużych partii produktów.

Ponadto, potencjalne rynki mogą obejmować Afrykę Subsaharyjską, zwłaszcza Nigerię, a także rynki azjatyckie, takie jak Indonezja, Bangladesz i częściowo Pakistan. Według eksperta, prawdopodobny scenariusz zakłada częściowy, przejściowy spadek eksportu na Bliski Wschód, ale nie systemową stratę miliardów dolarów, a łączny udział produktów zagrożonych nie przekracza 10% całkowitego wolumenu.