Dług publiczny Stanów Zjednoczonych po raz pierwszy przekroczył 100% produktu krajowego brutto i zbliża się do poziomów ostatnio odnotowanych po II wojnie światowej. Tendencja ta wskazuje na utrzymującą się presję na finanse publiczne i wzrost zadłużenia.
Według The Wall Street Journal, na dzień 31 marca 2026 r. dług publiczny USA wynosił 31,27 bln dolarów. Dla porównania, PKB kraju w 2025 r. osiągnął 31,22 bln dolarów, co dało relację długu do PKB na poziomie 100,2%. Wcześniej, na koniec roku fiskalnego 30 września, wskaźnik ten wynosił 99,5%.
Analitycy zauważają, że tendencja wzrostowa prawdopodobnie się utrzyma. Powodem jest stale wysoki deficyt budżetowy rządu federalnego, który wynosi prawie 6% PKB i z roku na rok zwiększa obciążenie długiem.
W roku fiskalnym 2026 deficyt budżetowy USA prognozowany jest na 1,9 biliona dolarów, czyli prawie tyle samo, co w 2025 roku. Jednocześnie ostateczne wyniki będą zależeć od szeregu czynników, w tym kosztów operacji militarnych przeciwko Iranowi, wpływów z ceł i ogólnej kondycji gospodarki.
The Wall Street Journal podkreśla, że przekroczenie 100% PKB przez dług publiczny nie ma automatycznie krytycznego znaczenia. Ekonomiści podkreślają, że nie ma konkretnego „progu”, po przekroczeniu którego dług staje się katastrofalny, ale symbolicznie ten poziom pokazuje kumulację długoterminowej presji finansowej.
Odrębnie odnotowuje się wzrost wrażliwości budżetu państwa na stopy procentowe. Obecnie co siódmy dolar wydatków federalnych przeznaczany jest na obsługę długu. Według szacunków, nawet wzrost stóp procentowych o 0,1% mógłby kosztować budżet USA około 379 miliardów dolarów w ciągu najbliższych 10 lat.
Warto przypomnieć, że ostatni raz dług USA przekroczył 100% PKB w 2020 roku, w związku z pandemią COVID-19. Wówczas było to spowodowane recesją gospodarczą i spadkiem PKB, a później spadek ten nastąpił w wyniku ożywienia gospodarczego, zakończenia programów stymulacyjnych oraz wzrostu nominalnego PKB w wyniku wysokiej inflacji.
Od 1946 roku Stany Zjednoczone Ameryki nie zakończyły roku fiskalnego z długiem przekraczającym 100% PKB. Teraz sytuacja ta może się zmienić, ponieważ w przeciwieństwie do okresu 2020-2021, deficyt bieżący ma charakter strukturalny, a stopy procentowe pozostają znacznie wyższe.
Według prognoz Biura Analiz Budżetowych USA, wskaźnik długu publicznego może wzrosnąć do 100,6% już w bieżącym roku fiskalnym, a do 2030 roku przekroczyć historyczne maksimum ustanowione po II wojnie światowej.
e-finance.com.ua
